Zgodnie z rozporządzeniem RM z 7.12.2015 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Rozwoju oraz zniesienia Ministerstwa Gospodarki zadania Ministerstwa Gospodarki zostały rozdzielone pomiędzy Ministerstwo Rozwoju i Ministerstwo Energii. Dotychczasowa strona MG przekształcona została w serwis Ministerstwa Energii. × zamknij
Przejdź do treści

Efektywność energetyczna

Ustawa o efektywności energetycznej

Poprawa efektywności energetycznej oraz racjonalne wykorzystywanie istniejących zasobów energetycznych, w perspektywie wzrastającego zapotrzebowania na energię, są obszarami do których Polska przywiązuje wielką wagę. Priorytetowym celem Rządu stało się stworzenie ram prawnych oraz systemu wsparcia działań związanych z poprawą efektywności energetycznej.

Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej określa:

  • zasady opracowywania krajowego planu działań dotyczącego efektywności energetycznej uwzgledniającego w szczególności cel w zakresie oszczędności energii;

  • zadania jednostek sektora publicznego w zakresie efektywności energetycznej;

  • zasady realizacji obowiązku uzyskania oszczędności energii (system białych certyfikatów);

  • zasady przeprowadzania audytu energetycznego przedsiębiorstwa.

Ustawa zapewnia pełne wdrożenie przepisów dyrektywy 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej.

Przepisy ustawy weszły w życie z dniem 1 października 2016 r.

 

Krajowy plan działań dotyczący efektywności energetycznej (KPDEE)

Krajowy Plan działań dotyczący efektywności energetycznej jest opracowywany w związku z obowiązkiem przekazywania do Komisji Europejskiej sprawozdań na podstawie dyrektywy 2006/32/WE w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych oraz dyrektywy 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej.

Do chwili obecnej zostały opracowane trzy krajowe plany. Kolejny KPDEE zostanie opracowany i przekazany do Komisji Europejskiej w 2017 r.

Szczegółowe informacje o poszczególnych KPDEE są dostępne w zakładce Krajowy Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej.

Zadania jednostek sektora publicznego w zakresie efektywności energetycznej

Jednostki sektora publicznego mają stosować co najmniej jeden ze środków poprawy efektywności energetycznej, do których zaliczono:

  • realizację i finansowanie przedsięwzięcia służącego poprawie efektywności energetycznej;
  • nabycie nowego urządzenia, instalacji lub pojazdu, charakteryzujących się niskim zużyciem energii oraz niskimi kosztami eksploatacji;
  • wymianę lub modernizację eksploatowanego urządzenia, instalacji lub pojazdu na urządzenie, instalację lub pojazd, charakteryzujących się niskim zużyciem energii oraz niskimi kosztami eksploatacji;
  • realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz. U. z 2014 r. poz. 712);
  • wdrażanie systemu zarządzania środowiskowego (EMAS), potwierdzone uzyskaniem wpisu do rejestru EMAS.

Jednostka informuje o stosowanych środkach poprawy efektywności energetycznej na swojej stronie internetowej lub w inny sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości.

Co to jest umowa o poprawę efektywności energetycznej ?

Jednostka sektora publicznego może zrealizować i sfinansować na podstawie umowy o poprawę efektywności energetycznej przedsięwzięcie służące poprawie efektywności energetycznej.

Umowa o poprawę efektywności energetycznej określa w szczególności:

  1.  możliwe do uzyskania oszczędności energii w wyniku realizacji inwestycji skutkującej  poprawą efektywności energetycznej z zastosowaniem środka poprawy efektywności energetycznej;
  2.  sposób ustalania wynagrodzenia, którego wysokość jest uzależniona od oszczędności energii uzyskanej w wyniku realizacji inwestycji.

Szczegółowe informacje o umowie o poprawie efektywności energetycznej zawiera podręcznik skierowany do jednostek sektora publicznego (pobierz plik.pdf).

Przedsięwzięcie służące poprawie efektywności energetycznej może być realizowane w formule partnerstwa publiczno-prywatnego (ppp). Aby dowiedzieć się więcej na temat ppp zachęcamy do odwiedzenia portalu ppp.gov.pl na którym można znaleźć:

  • aktualności dotyczące działalności Platformy PPP;
  • zbiór aktów prawnych z zakresu ppp;
  • dokumentację wzorcową i raporty dokumentujące wspieranie projektów ppp;
  • e-przewodnik ppp zbierający około 400 artykułów, opracowań, publikacji na temat ppp dostępnych w internecie.

Strona www.ppp.gov.pl jest prowadzona i aktualizowana przez ministerstwo rozwoju.

System zobowiązujący do efektywności energetycznej (zwany inaczej systemem białych certyfikatów)

Jak było

Ustawa z 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej wprowadziła system świadectw efektywności energetycznej tzw. „białych certyfikatów”, jest to mechanizm stymulujący i wymuszający zachowania prooszczędnościowe. 

Na przedsiębiorstwa sprzedające energię elektryczną, ciepło lub paliwa gazowe odbiorcom końcowym ustawa nakłada obowiązek pozyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki określonej ilości świadectw efektywności energetycznej lub uiszczenia opłaty zastępczej.

Do wydawania tych świadectw oraz ich umarzania upoważniony jest Prezes URE, a wynikające z nich prawa majątkowe są zbywalne i stanowią towar giełdowy podlegający obrotowi na Towarowej Giełdzie Energii.

Białe certyfikaty, czyli świadectwa efektywności energetycznej, można było otrzymać za wykonane już działanie proefektywnościowe lub takie, które dopiero jest w planach.

Świadectwo efektywności energetycznej można otrzymać za działanie, w wyniku którego roczna oszczędność energii jest nie mniejsza niż 10 ton oleju ekwiwalentnego (toe) lub też za grupę działań tego samego rodzaju, których łączny efekt przekroczy 10 toe.

Katalog inwestycji pro-oszczędnościowych został ogłoszony w drodze obwieszczenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2012 r.

Przedsiębiorca mógł uzyskać daną ilość certyfikatów na podstawie przetargu na wybór przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej ogłaszanego przez Prezesa URE.

Prezes URE w latach 2012-2016 ogłosił pięć przetargów na wybór przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej.

Pierwszy przetarg ogłoszony przez Prezesa URE w dniu 31 grudnia 2012 r.,  został rozstrzygnięty w dniu 31 sierpnia 2013 r., a jego wyniki ogłoszono w dniu 13 września 2013 r. Z 212 ofert zostało wybranych 102 ofert na pulę certyfikatów 20 698,730 toe z dostępnej puli 550 000 toe, co stanowiło 3,8%.

Drugi przetarg ogłoszony przez Prezesa URE w dniu 27 grudnia 2013 r., został rozstrzygnięty w dniu 29 października 2014 r. Wyniki ogłoszono w dniu 7 listopada 2014 r. - z 484 ofert zostało wybranych 302 oferty na pulę certyfikatów 57 180,146 toe z dostępnej puli 1 368 296 toe, co stanowiło 4,2%.

Trzeci przetarg ogłoszony przez Prezesa URE w dniu 19 grudnia 2014 r., został rozstrzygnięty w dniu 21 września 2015 r., a jego wyniki zostały ogłoszone 7 października 2015 r. Z 736 przesłanych ofert, wybrano 502 oferty na pulę certyfikatów 149 886,169 toe z dostępnej puli 2 179 481 toe, co stanowiło 6,9%.

Czwarty przetarg ogłoszony przez Prezesa URE w dniu 29 grudnia 2015 r. został rozstrzygnięty w dniu 5 lipca 2016 r., a jego wyniki zostały ogłoszone w dniu 6 lipca 2016 r. Z 1120 wybrano 983 oferty na pulę certyfikatów 495 023,296 toe z dostępnej puli 1 973 560,000 toe, co stanowiło 25,083%. 

Ostatni, piaty przetarg na wybór przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej został ogłoszony przez Prezesa URE w dniu 21 września 2016 r. Termin przesyłania ofert przetargowych upłynął w dniu 21 października 2016 r. Dostępna pula białych certyfikatów to 1 477 956 toe. 

Szczegółowe informacje odnośnie przetargów można znaleźć na stronie internetowej Urzędu Regulacji Energetyki w zakładce efektywność energetyczna http://bip.ure.gov.pl/bip/efektywnosc-energetyczn/przetargi.

Główne zmiany wprowadzone w systemie białych certyfikatów ustawą z dnia 20 maja 2016 r.

Jak jest

Ustawa z 20 maja 2016 r. zmodyfikowała obecny system białych certyfikatów - podmioty zobowiązane (przedsiębiorstwa sprzedające energię elektryczną, ciepło lub paliwa gazowe odbiorcom końcowym):

  1. mają zrealizować przedsięwzięcie służące poprawie efektywności energetycznej u odbiorcy końcowego, lub
  2. uzyskać/zakupić białe certyfikaty, które przedstawią do umorzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki.

W szczególnych przypadkach obowiązek można rozliczyć opłatą zastępczą, jednak sposób ten zostaje stopniowo wyeliminowany (tylko 30% obowiązku w 2016 r., 20% w 2017 r., 10% w 2018).

Nowe przepisy znoszą obowiązek organizacji przetargu na świadectwa efektywności energetycznej. Aby uzyskać białe certyfikaty należy złożyć do Prezesa URE wniosek o świadectwo efektywności energetycznej wraz z audytem efektywności energetycznej.

Szczegółowa lista przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej za które można otrzymać białe certyfikaty jest opublikowana w obwieszczeniu Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. (M.P. 2016, poz. 1184) dostępnym w BIP w zakładce Obowiązujące prawo>Energetyka.

 Audyt energetyczny - obowiązek dużych przedsiębiorców

Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. wprowadza obowiązek przeprowadzenia audytu energetycznego przedsiębiorstwa dla tzw. dużych przedsiębiorców.

Dotyczy on przedsiębiorców, którzy w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:

  • zatrudniali średniorocznie nie mniej niż 250 pracowników, lub
  • osiągnęli roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych przekraczający równowartość w złotych 50 milionów euro, oraz sumy aktywów ich bilansów sporządzonych na koniec jednego z tych lat przekroczyły równowartość w złotych 43 milionów euro.

Jakie są wymagania dotyczące audytu

Audyt energetyczny ma na celu:

  • przeprowadzenie szczegółowych i potwierdzonych obliczeń dotyczących proponowanych przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej;
  • dostarczenie informacji o potencjalnych oszczędnościach energii.

Należy dokonać szczegółowego przeglądu zużycia energii, odpowiadającego za co najmniej 90% całkowitego zużycia energii, związanego z działalnością świadczoną przez dane przedsiębiorstwo. Przegląd ten obejmuje zużycie energii w budynkach, instalacjach oraz w transporcie.

Kto może wykonać audyt?

Audyt energetyczny przedsiębiorstwa powinien być przeprowadzany przez podmiot niezależny od audytowanego przedsiębiorcy, posiadający wiedzę oraz doświadczenie zawodowe w przeprowadzaniu tego rodzaju audytu. Stąd w przypadku, gdy audyt ten będzie przeprowadzany przez ekspertów wewnętrznych przedsiębiorstwa, nie mogą oni być bezpośrednio zaangażowani w działalność będącą przedmiotem audytu.

Ustawa nie doprecyzowuje szczegółowych kryteriów, na podstawie których należy przeprowadzić audyt energetyczny przedsiębiorstwa, zatem pozostawia swobodę przedsiębiorcom, którzy mają elastyczność w doborze sposobu przeprowadzenia audytu energetycznego, tj. w oparciu o przepisy ustawy z 20 maja 2016 r., normy EN 16247, konkretnego standardu np. ISO 50001.

 Zwolniony z obowiązku jest przedsiębiorca, który:

1)   posiada system zarządzania energią określony w Polskiej Normie PN-EN ISO 50001 dotyczącej systemów zarządzania energią, wymagań i zaleceń użytkowania lub

2)   posiada system zarządzania środowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 z 25 listopada 2009 r. w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS),

- jeżeli w ramach tych systemów przeprowadzono audyt energetyczny przedsiębiorstwa.

 Zgodnie z przepisami nowej ustawy przedsiębiorca jest zobowiązany:

  • przechowywać, do celów kontrolnych, dane związane z audytem energetycznym przedsiębiorstwa, przez okres 5 lat;
  • do zawiadomienia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o przeprowadzonym audycie energetycznym, w terminie 30 dni od dnia jego zakończenia;
  • dołączyć do ww. zawiadomienia informację o możliwych do uzyskania oszczędnościach energii, wynikających z przeprowadzonego audytu energetycznego.

 Do kiedy należy przeprowadzić pierwszy audyt energetyczny przedsiębiorstwa

Powinien zostać przeprowadzony do dnia 30 września 2017 r. tj. w ciągu 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

Dodatkowe informacje dotyczące obowiązku sporządzenia audytu energetycznego przedsiębiorstwa zostały zamieszczone na stronie internetowej Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (link do strony URE https://www.ure.gov.pl/pl/stanowiska/6692,Informacja-nr-462016.html)

Treści publikowane w portalu dostępne są na warunkach określonych w licencji Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0, z wyjątkiem przypadków gdy zastrzeżono inaczej.
Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, email: me@me.gov.pl